Onkolojik Tedavi Gören Çocuk Hastaların Ağız İçi Bulgularının Değerlendirilmesi: Kesitsel Bir Çalışma

Abstract

Amaç: Kanser vücuttaki bazı hücrelerin kontrolsüz olarak çoğalması nedeniyle oluşan ve her yıl yüksek oranda ölüm ile sonuçlanan hastalıkların başında gelmektedir. Kanser tedavilerinde yüksek sitotoksisite nedeniyle birçok yan etki görülmektedir. Mukozitis, diş etlerinde kanama, ağız kuruluğu, ağrı, tat kaybı ve değişikliği oral komplikasyonlardan başlıcalarıdırBu çalışmanın amacı Tıp Fakültesi Hematoloji Onkoloji Servisinde tedavi gören 3-18 yaş arası çocuk hastaların ağız içi bulgularının ve oral hijyen alışkanlıklarının değerlendirilmesidir.

Malzeme ve Yöntemler: Hematoloji Onkoloji Servisinde tedavi gören 3 ile 18 yaş arasında 50 çocuk hasta ebeveynlerinin eşliğinde muayene edildi. Hastaların ebeveynlerinden bilgilendirilmiş onam formu alındı. Hastaların ebeveyn eşliğinde hastalığı, kemoterapi/radyoterapi durumu, tedavi süresi, beslenme şekli, diyet ve ağız bakım alışkanlıkları sorgulandı. Hastaların DMFT indeksleri ölçüldü. Çocuklarda ağız kuruluğu, tat kaybı ve oral mukozit varlığı kayıt altına alındı.

Bulgular: Çalışmamıza katılan hastaların sosyo-demografik verileri incelendiğinde yaş ortalamaları 9,6 ± 4,45 (min 3- max 18)’tir ve %70’i (n=35) erkek, %30’u (n=15) kız çocuktur. DMFT indekslerinin ortalaması 4,1 ± 3,46 (min 0- max 13)’dır. Hastaların aldıkları tanılar değerlendirildiğinde en sık akut lenfoblastik lösemi (ALL) (n=25) tümörü nedeniyle hastanede tedavi altında oldukları belirlenmiştir. Tedaviye bağlı oral yan etkiler incelendiğinde %24’ünün (n=12) tat kaybı yaşadığını, %34’ünün (n=17) oral mukozit olduğu, %42’sinin (n=21) de ağız kuruluğu şikayetleri olduğu belirlenmiştir. Yapılan analiz sonuçlarına göre tedavi şekli ile ağız kuruluğu arasında (p=,009) ve tedavi şekli ile tat kaybı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p=,027).

Sonuç: Kanser ve kanser tedavisinde uygulanan antineoplastik protokoller hastanın ağız sağlığı üzerinde olumsuz etkilere sebep olmakta ve bu da hastanın yaşamını oldukça zorlaştırmaktadır. Bir çocuk diş hekiminin tedavi öncesi ve tedavi sırasındaki müdahalesi ile etkili bir ağız bakımı sağlanabilir ve palyatif bakımda önemli bir fark yaratılabilir. Tedavi süresince ağız sağlığının korunmasında çocuk doktoru, çocuk diş hekimi ve onkolog iş birliği ile multidisipliner çalışma oldukça büyük önem taşımaktadır.